Το ευρωπαϊκό οικολογικό δίκτυο Natura 2000 αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους μηχανισμούς προστασίας της βιοποικιλότητας στην Ευρώπη, και η Ελλάδα κατέχει εξέχουσα θέση σε αυτό χάρη στον πλούτο των φυσικών της οικοσυστημάτων.
Συνολικά, στην Ελλάδα περιλαμβάνονται 446 περιοχές στο δίκτυο Natura 2000, σύμφωνα με την ΚΥΑ 50743/2017. Από τις 446 περιοχές, οι 265 έχουν οριστεί ως Ειδικές Ζώνες Διατήρησης (ΕΖΔ) ή Τόποι Κοινοτικής Σημασίας (ΤΚΣ) βάσει της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ για τους Oικοτόπους, ενώ 207 περιοχές έχουν οριστεί ως Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) για τα πτηνά, σύμφωνα με την Οδηγία 2009/147/ΕΚ για τα Πτηνά. Οι κατηγορίες συχνά επικαλύπτονται, διαμορφώνοντας ένα συνεκτικό δίκτυο προστασίας.
Η συνολική έκταση των χερσαίων περιοχών Natura 2000 φτάνει περίπου τα 36.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα, καλύπτοντας το 27,3% της ελληνικής επικράτειας, ενώ οι θαλάσσιες καταλαμβάνουν έκταση περίπου 23.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα.
Στο παρακάτω διάγραμμα φαίνεται η μεταβολή της έκτασης των περιοχών του δικτύου Natura 2000 από το 1996.
*Αναφέρεται στη συνολική επιφάνεια, χερσαία και θαλάσσια, αφαιρουμένων των αλληλεπικαλύψεων. Υπολογίζεται από το 2009 και έπειτα, διότι από τότε είναι διαθέσιμη σε GIS μορφή η εθνική βάση δεδομένων.
Γράφημα 1. Έκταση των περιοχών του δικτύου Natura 2000 στην Ελλάδα, 1996-2023.
Πηγή: Εθνικό Πληροφοριακό Σύστημα για τη Βιοποικιλότητα της Ελλάδας, Δείκτης Γ.1 «Περιοχές Natura 2000 στην Ελλάδα χαρακτηρισμένες με βάση τις Ευρωπαϊκές Οδηγίες για τους Οικοτόπους και τα Πτηνά»[1].
Η σημασία του δικτύου Natura 2000 υπερβαίνει τα εθνικά σύνορα, καθώς αποτελεί κοινή ευρωπαϊκή προσπάθεια για τη διατήρηση της φυσικής κληρονομιάς. Γενικότερα στοιχεία για το δίκτυο Natura 2000 στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης δίνονται σε περιληπτική μορφή στην περιοδική έκδοση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «Βαρόμετρο», ενώ η χαρτογραφική απεικόνιση του δικτύου Natura 2000 διατίθεται στην διαδικτυακή εφαρμογή «Natura Map viewer» του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος.
Περισσότερες πληροφορίες για το δίκτυο Natura 2000 στην Ελλάδα μπορούν να αναζητηθούν στην ιστοσελίδα του ΥΠΕΝ.